تاریخ انتشار: ۱۰:۵۶ - ۰۲ تير ۱۴۰۰ - 2021 June 23
کد خبر: ۱۹۰۹۹
سید مصطفی محقق داماد حقوقدان:
سید مصطفی محقق احمدآبادی معروف به محقق داماد، (زادهٔ ۱۳۲۴ خورشیدی) مجتهد، حقوق‌دان، عضو پیوسته و رئیس گروه مطالعات اسلامی فرهنگستان علوم ایران، عضو هیات امنای سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران و استاد حوزه و دانشگاه است.

به گزارش تلنگر، او از سال ۱۳۶۰ تا ۱۳۷۳ ریاست سازمان بازرسی کل کشور را عهده‌دار بوده‌است. او همچنین از سال ۱۳۷۴ تاکنون عضو و رئیس شورای تولیت و هیات‌مدیره و عضو هیات گزینش کتاب و جایزهٔ بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار یزدی است.

او که دانش آموختهٔ حوزهٔ علمیهٔ قم، دانشگاه تهران و دانشگاه کاتولیک لوون است، استاد حقوق دانشگاه شهید بهشتی و دانشگاه شهید مطهری، دانشگاه علوم اسلامی رضوی است و بیش از ده سال مدیریت گروه حقوق دانشگاه تربیت مدرس را به عهده داشت. وی علاوه بر بهره‌گیری از دو نظام آموزشی حوزه و دانشگاه، تسلط به زبان‌های عربی، زبان انگلیسی و فارسی و آشنایی با زبان فرانسه دارد. همچنین آثار مختلف و متعددی در حوزهٔ فقه و حقوق از وی منتشر شده‌است.

محقق داماد در ۱۳۲۴ شمسی در قم به دنیا آمد. او فرزند سید محمد محقق داماد و نوهٔ دختری شیخ عبدالکریم حائری یزدی (بنیان‌گذار حوزهٔ علمیهٔ قم) است.

او با فاضله لاریجانی، تنها دختر استاد خود میرزا هاشم آملی (خواهر برادران لاریجانی)، ازدواج کرده‌است و سه دختر و دو پسر دارد.

3 دختر او مریم السادات محقق دکتری حقوق – وکیل دادگستری - عضو هیات علمی دانشگاه امام صادق صدیقه محقق (لیسانس ادبیات – فوق لیسانس زبان) زهرا محقق (استادیار دانشکده مهندسی هسته‌ای، پلاسما و رادیولوژی دانشگاه ایلینوی در اربانا-شمپین است.

*تحصیلات و سمت‌ها و کارها

محقق داماد علوم دینی را نزد استادان بزرگ حوزهٔ علمیهٔ قم فرا گرفت و علاوه بر آن در دانشگاه تهران به تحصیل حقوق و فلسفهٔ اسلامی پرداخت و به اخذ درجهٔ فوق لیسانس در هر دو رشته نائل شد.

او در حوزه موفق شد در سال ۱۳۴۸، از علما و مراجع وقت، درجه «اجتهاد» کسب کند. عمده دوره علوم عقلی و حکمت اسلامی را نزد استاد مرتضی مطهری و فقه و اصول تحلیلی را نزد آیات عظام، میرزا هاشم آملی و دایی‌اش مرتضی حائری یزدی آموخت. وی، مطالعه و تحصیل در رشتهٔ حقوق را پی‌گرفت سپس برای اخذ درجه دکترا در سال ۱۹۸۸، در بخش حقوق بین‌الملل به دانشگاه کاتولیک لوون (UCL) وارد شد و در سال ۱۹۹۵ م. موفق به اخذ درجه علمی پی‌اچ‌دی شد.

دکتر محقق داماد پس از استقرار نظام جمهوری اسلامی در سمت‌های گوناگون اجرائی، قضایی و فرهنگی ایفای نقش کرده‌است، از جمله از سال ۱۳۶۰ تا ۱۳۷۳ ریاست سازمان بازرسی کل کشور را عهده‌دار بود و اینک به عنوان استاد و رئیس گروه حقوق دانشگاه شهید بهشتی و خوارزمی تهران، رئیس گروه مطالعات اسلامی فرهنگستان علوم ایران، ریاست گروه حقوق سازمان مطالعه و تدوین کتابهای علوم انسانی دانشگاه‌ها، عضو هیئت داوران خبرگان بدون مدرک، عضو شورای علمی مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، سردبیر فصلنامهٔ نامه فرهنگستان علوم و… به خدمات علمی و فرهنگی ادامه می‌دهد. از نظر خط مشی فکری فرهنگی این استاد در نهایت اعتدال از چهره‌ها و شخصیت‌های محبوب اصلاحات محسوب می‌شود؛ و به این حزب سیاسی گرایش و تعلق خاطر دارد. ایشان از سال ۱۳۷۵ تاکنون ریاست شورای تولیت بنیاد موقوفات دکتر محمود افشاررا برعهده دارد. همچنین عضو هیئت گزینش کتاب و جایزهٔ انتشارات این بنیاد نیز هست.

او همچنین استاد دانشکدهٔ حقوق دانشگاه شهید بهشتی و استاد دانشگاه شهید مطهری (مدرسه عالی سابق) و دانشگاه علوم اسلامی رضوی و همچنین عضو فرهنگستان علوم ایران و استاد کرسی فقه و حقوق و فلسفه است.

محقق داماد علاوه بر بهره‌گیری از دو نظام آموزشی حوزه و دانشگاه، به زبانهای عربی و انگلیسی مسلط است و با زبان فرانسه آشنایی دارد. محقق رئیس هیئت امنای دانشگاه خاتم است.

سید مصطفی محقق داماد در یک گفت‌وگوی مفصل با علی بزرگیان که در شماره تیر ۱۳۹۷ مجله «اندیشه پویا» منتشر شد، به طرح ناگفته‌های بسیاری از وقایع صدر انقلاب پرداخت. وی با پاپ فرانسیس و بان کی‌مون دربارهٔ اندیشه ادیان و افراط گرایی دینی در دنیا و عقلانیت، دیدار کرده‌است.

وی در مقابل اتفاقات انتخابات ریاست‌جمهوری ایران (۱۳۸۸) حرکات حاکمیت در مقابل مردم را محکوم کرد.

وی در جریان حوادث پس از انتخابات ریاست جمهوری ۱۳۸۸ با نوشتن نامهٔ سرگشاده خطاب به هاشمی شاهرودی، رئیس قوهٔ قضائیه وقت، نوشت: شگفتا! کار قوه قضائیه به جایی رسیده که از یکسو توسط ائمه جمعه موقّته توصیه به بی‌رحمی شوند و حدیث شریف «لا دین لمن لا رحم له» را فراموش کنند یا به «گرفتن اعتراف!» مفتخر گردند و از سوی دیگر توسط ریاست قوه مجریه به رعایت رأفت اسلامی و کرامت انسانی مورد خطاب قرار گیرند. البته بسیار خوب سفارشی بود که ایشان فرمودند ولی آیا بهتر نبود که رئیس‌جمهور دولت نهم به جای چنین خطاب بشر دوستانه به جنابعالی یا لا اقل در جنب آن، عتاب قانونی به وزیر کشورشان می‌کردند و وی را تحویل دستگاه عدالت می‌دادند؟ وزیری که تحت مسئولیت وی چنین وقایع شرم‌آوری اتفاق افتاده‌است مگر می‌تواند مسئول نباشد؟ آیا این نتیجه تأخیر حضرتعالی در اقدام قضایی نیست؟

... شما [در تعطیل کردن زندان کهریزک] آنقدر تأخیر فرمودید تا این مدخل در دائرة المعارف‌های جهانی بنام حکومت دینی ایران در کنار مدخل‌های زندان‌های گوانتانامو و ابوغریب در زمان معاصر با کمال تأسف وارد شد.

از منبع موثقی شنیدم که یکی از مراجع تقلید معاصر که از راه دور محاکمه‌ای که از سیمای ایران پخش می‌شد پیگیری می‌کردند، به همان منبع فرموده بودند که بهتراست لااقل این محاکمات را که ننگی است برای قضای اسلامی از تلویزیون پخش نشود.

محقق داماد هم‌اکنون عضو هیات تحریریه فصلنامه علمی تخصصی دانشنامه‌های حقوقی نیز است.

آثار

فاجعه جهل مقدس

در دادگاه جهل مقدس

الهیات محیط زیست

روشنگری دینی در دو جلد

بازخوانی فقهی امر به معروف و نهی از منکر و اجرای حدود

قواعد فقه در پنج جلد به زبان فارسی،

دورهٔ اصول فقه در سه جلد به زبان فارسی،

حقوق خانواده در یک جلد به زبان فارسی،

تحلیل فقهی وصیت در یک جلد به زبان فارسی،

تحلیل فقهی اخذ به شفعه در یک جلد به زبان فارسی،

تحلیل فقهی احتکار در یک جلد به زبان فارسی،

مطالعات تطبیقی در فلسفه اسلامی، ترجمهٔ از انگلیسی به فارسی در یک جلد،

حقوق بین‌المللی عمومی اسلامی، ترجمه از انگلیسی به فارسی در دو جلد،

سیر فلسفه در جهان اسلام، ترجمهٔ از انگلیسی به فارسی در یک جلد،

علاوه بر اینها بیش از ۳۰ مقاله در رشته‌های فلسفه، دین و حقوق نوشته‌است، از جمله:

فقه پزشکی، دوره فقه پزشکی ۱

مفهوم اسلامی حقوق بشر دوستانه به زبان فارسی،

رعایت قوانین انسان دوستانه به زبان فارسی،

حقوق بشر از دیدگاه علی (ع) به زبان فارسی،

اسلام و دعوت ادیان به رعایت حق و کرامت (به زبان فارسی)،

مقالهٔ «Religious Minorities in the Islamic Republic of Iran» به زبان انگلیسی،

مقالهٔ «Religious Tolerance and Universal Brotherhood in Islam» به زبان انگلیسی،

تحصیل مال نامشروع در حقوق اسلامی (به زبان فارسی)

تحلیل فقهی حقوقی وقف فعلاً جلد اول منتشر شده‌است (به زبان فارسی)

حکمت برتر: درسگفتاری دربارهٔ نوآوری‌های فلسفهٔ صدرا (به زبان فارسی)

نظریه سردبیر

حسین عبداللهی فعال سیاسی

دکتر محقق داماد را می‌توان نمونه‌ی عینی اندیشمند حوزه و دانشگاه دانست، بدون تردید در بحث فقه پویا و تطبیق احکام شرعیِ بر مسائل امروز جامعه، توانایی علمی و اندیشه ورزی جناب استاد محقق داماد از ایشان شخصیتی منحصربه‌فرد ساخته است.

بررسی تألیفات، مقالات و سخنرانی‌های ایشان در یک دهه‌ی گذشته مؤید علم و اندیشه‌ی به‌روز ایشان در مواجه با مسائل حقوقی-اجتماعی است که حیف است در عرصه قاضی‌القضات از این شخصیت محبوب جامعه حقوقی بهره‌مند نشد.

بدون تردید دیدگاه جناب استاد موجب برکات فراوانی در عرصه قضا و حقوق خواهد بود ازجمله نزدیکی دو بال فرشته عدالت در پروازی مطمئن بر آسمان دادگستری. نگاه و نظر خاص دکتر محقق داماد به نهاد وکالت و امر قضا می‌تواند نویدبخش تحقق عدالت قضایی-اجتماعی بوده، مسیر حصول به اهداف تعریف‌شده در سند امنیت قضایی با دیدگاه خاص ایشان در تعریف و تعبیر عدالت هموار خواهد شد.

انتهای خبر//ب.ب

ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:

سیاسی بازی
یک داستان
آخرین اخبار
پربازدید ها
شبکه های اجتماعی