تاریخ انتشار: ۰۷:۴۸ - ۰۹ تير ۱۴۰۱ - 2022 June 30
کد خبر: ۲۱۵۷۰
از اول انقلاب تاکنون ایران در مقاطع مختلفی به‌صورت غیرمستقیم با امریکا مذاکره کرده است. اولین رویارویی مستقیم ایران و امریکا در مذاکرات برجام شروع شد؛ امروز اما قرار است بدون ظریف در مقابل آمریکایی‌ها امتیاز بگیریم!
به گزارش تلنگر؛ بحران اقتصادی که دنیا را تهدید می‌کند و افزایش جهانی قیمت نفت به دلیل جنگ اوکراین باعث شده تا آمریکایی‌ها خطر رکود در بازارهای داخلی و جهانی را پیش‌بینی کنند. موضوعی که آنها را پای میز مذاکره با ایران کشانده است؛ اما باید دید در پایان این مذاکرات به جهان کمکی خواهد کرد یا خیر!

واقعیت این است که اگر بایدن برای پایبندی به اجرای تعهدات برجامی‌اش هم تضمین دهد مربوط به دوره خودش خواهد بود و آن‌هم در صورتی عملی می‌شود که تنش‌های خاص بین ایران و آمریکا در منطقه به وجود نیاید.

شروع دور جدید مذاکرات در دوحه قطر سه معنی مثبت دارد: اول اینکه تسهیل گفت‌وگوی ایران و آمریکا برای به نتیجه رساندن مذاکرات است؛ دوم، قدردانی تهران و واشنگتن از تلاش‌های قطر برای حل بحران هسته‌ای از طریق دیپلماسی است؛ و سوم هم احترام و توجه بیشتر به همسایگان است که این موارد به‌خودی‌خود همه مثبت است اما تعیین‌کننده نیست.

اصل بحران هسته‌ای از ابتدا بین آمریکا و ایران بوده و اکنون هم هست. ده سال مذاکره در دوران آقای خاتمی و آقای احمدی‌نژاد به نتیجه نرسید، چون ایران و آمریکا مستقیم باهم گفت‌وگو نمی‌کردند و مذاکرات توسط واسطه‌ها هدایت می‌شد. تا اینکه در اواخر دولت آقای احمدی‌نژاد در سال 1391 مذاکرات مستقیم دو کشور در عمان در سطح معاونان آغاز شد و در دوره آقای روحانی هم به سطح وزرای خارجه ارتقاء یافت.

در حقیقت اصل مذاکرات بین آقایان جان کری و محمدجواد ظریف و دو گروه کارشناسی انجام می‌شد و نتیجه در جلسه گروه کشورهای 1+5 بررسی و تصویب می‌شد. اگر آقای علی باقری و رابرت مالی هم در مهر سال گذشته این شیوه را ادامه می‌دادند به‌احتمال‌قوی توافق نهایی قبل از پایان سال 1400 به امضاء وزرا خارجه ایران و شش کشور می‌رسید.

اما هرچه به انتخابات کنگره آمریکا نزدیک‌تر شدیم، کار سخت‌تر شد. از اول هم این موضوع روشن بود. اگر هم ظرف یکی دو ماه آینده توافق صورت نگیرد، احتمال جدی وجود دارد که بایدن ادامه مذاکرات را به بعد از انتخابات کنگره موکول کند و اگر هم در انتخابات کنگره جمهوری‌خواهان پیروز شوند، ممکن است دیگر برای احیا برجام شانسی وجود نداشته باشد.

این شیوه گفت‌وگو راه را نسبت به شیوه گفت‌وگوهای 15 ماه گذشته تسهیل می‌کند. درعین‌حال معتقدم اگر گفت‌وگوها مستقیم باشد؛ سرعت کار بالا می‌رود، از سوءتفاهم احتمالی در مسیر نقل‌وانتقال پیام‌ها جلوگیری می‌شود، شانس توافق بیشتر می‌شود، زمینه اینکه آمریکا احتمالاً بتواند امتیاز بیشتری بدهد نیز فراهم می‌شود. به‌هرحال آمریکایی‌ها اگر بخواهند امتیاز ویژه‌ای بدهند، ترجیح می‌دهند در گفت‌وگوی مستقیم این مسئله انجام شود تا اینکه به‌واسطه بدهند.

اینکه دو طرف توپ را در زمین دیگری شوت می‌کنند، یک واقعیت است، اما عجیب نیست؛ اما اگر بخواهیم منصفانه قضاوت کنیم، در ماجرای برجام، آمریکا مقصر است و حق با ایران است. چون ایران به تعهداتش عمل کرد و آمریکا زیر توافق زد. الآن هم خواست ایران مبنی بر تضمین آمریکا برای عدم خروج مجدد، یک خواست مشروع و منطقی و منصفانه است اما طرف آمریکایی ازنظر قوانین و مقررات داخلی خود قادر نیست این کار را انجام دهد، چون بایدن نمی‌تواند برای رئیس‌جمهور بعدی تعیین تکلیف کند، ضمن اینکه کنگره آمریکا هم مصیبت‌های خودش را دارد و کسی نمی‌تواند مانع کنگره شود.

بایدن می‌تواند در مورد دوره خودش تضمین‌هایی بدهد، اما نمی‌تواند در مورد رئیس‌جمهور بعدی تضمین بدهد. ضمن اینکه اگر بایدن در مورد دوره خودش تضمین هم بدهد، در صورتی عملی خواهد بود که تنش‌های خاص بین ایران و آمریکا در منطقه به وجود نیاید.

یک اصل مهم را باید توجه داشت و آن اینکه هرچه تنش بین ایران و آمریکا کمتر شود، برجام بهتر اجرا خواهد شد و هر چه تنش بیشتر شود برجام کمتر اجرا خواهد شد. به همین دلیل هم از اول جدی شدن مذاکرات بین ایران و آمریکا، اسرائیل و صهیونیزم بین‌الملل و هم‌پیمانانشان آتش به یار معرکه افزایش خصومت بین آمریکا ایران شدند و به این سیاست ادامه خواهند داد.

همکاری‌های ایران و آژانس در قالب موافقت‌نامه پادمان همیشه وجود داشته و ربطی هم به مذاکرات برجام نداشته و ندارد. اجرای پادمان برای همه کشورهای عضو معاهده ان پی تی الزامی است اما چون ایران در قالب برجام، پروتکل الحاقی را پذیرفت، همکاری‌های ایران با آژانس در قالب پروتکل الحاقی، بستگی به نحوه اجرای برجام داشته است و این وضع ادامه خواهد یافت. حدود 120 کشور پروتکل الحاقی را اجرا می‌کنند چون الزامی نیست؛ اما همه کشورهایی که غنی‌سازی دارند، پروتکل الحاقی را اجرا می‌کنند. اگر برجام احیا شود و آمریکا به برجام برگردد، ایران هم به اجرای کامل پروتکل الحاقی بازخواهد گشت، بنابراین مسائل میان ایران و آژانس راه‌حل مشخص دارد.

حال باید منتظر ماند و دید اخبار مذاکرات قطر به چه شکل پیش خواهد رفت و اینکه دو طرف در مذاکره مستقیم امکان حل مسائلشان را دارند یا خیر؟

انتهای مطلب


برچسب ها: برجام مذاکره
ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:

فرهنگ و هنر
رویدادها
پربازدید ها
پربحث ترین عناوین
شبکه های اجتماعی