نحوه خواندن نماز شب | راهنمای کامل و آسان برای همه
نماز شب کلیدی برای آرامش روح و نزدیکی بیشتر به خداست. در ادامه این مطلب، روش صحیح و آسان خواندن آن را مرور می کنیم پس با ما همراه باشید!
نماز شب یکی از زیباترین عبادتهای شبانه است که نهتنها روح را آرامش میبخشد، بلکه نزد خداوند جایگاه ویژهای دارد. بسیاری از افراد دوست دارند این نماز ارزشمند را بخوانند اما نمیدانند از کجا شروع کنند یا چگونه آن را بهصورت صحیح و کامل انجام دهند. در این مطلب از تلنگر قصد داریم نحوه خواندن نماز شب را بهصورت کامل و آسان به شما آموزش دهیم، همراه با نکات کاربردی و توصیههایی که حتی تازهکاران هم بتوانند به راحتی از آن بهره ببرند.
چگونه نماز شب بخوانیم؟ (نحوه خواندن نماز شب آسان)
کیفیت نماز شب چگونه است؟ نماز شب دارای ۱۱ رکعت بوده و از سه بخش: ۴ نماز دو رکعتی به نیت نماز شب، ۱ نماز دو رکعتی به نیت نماز شَفع و ۱ نماز یک رکعتی به نیت نماز وِتر، تشکیل میشود.
نماز شب یا نافله شب
مرحله اول: ابتدا ۴ نماز دو رکعتی و به مانند نماز صبح خوانده میشود فقط هنگام نیت میگوییم:
دو رکعت نماز شب می خوانم قربه الی الله
نماز شفع
مرحله دوم: نماز شفع را پس از خواندن چهار نماز دورکعتی به صورت ذیل میخوانیم:
- ابتدا نیت میکنیم که ۲ رکعت نماز شَفْعْ می خوانم قربه الی الله
- در باقی اعمال نماز بجای سوره توحید در رکعت اول سوره ناس و در رکعت دوم سوره فلق را میخوانیم. (طبق نظر برخی از فقها و مراجع بنا به احتیاط واجب نماز شفع بدون قنوت خوانده شود)
نماز وتر
مرحله سوم: پس از خواندن نماز شفع نوبت به نماز یک رکعتی وتر میرسد:
طرز خواندن نماز وتر
- در نیت این نماز میگوییم یک رکعت نماز وتر می خوانم قربه الی الله
- سپس حمد ، سه مرتبه توحید و یک مرتبه سوره فلق و یک مرتبه سوره ناس را میخوانیم.
- پس از خواندن سوره ها نوبت به قنوت میرسد و در قنوت مستحب است، چهل بار ( اَللّهُمَّ اِغْفِر لِلْمومِنینَ وَ اَلْمومِناتْ وَ اَلْمُسلِمینَ وَ اَلْمُسلِماتْ ) را بگوییم و یا برای ۴۰ فرد مومنی که میشناسیم طلب استغفار کنیم.
- سپس ۷۰ بار ذکر : اَسْتَغْفِرُ اللهَ رَبی وَ اَتُوبُ اِلَیه و سپس ۷ بار :هذا مَقامُ الْعائِذِ بِکَ مِنَ اَلْنار و نهایتا ۳۰۰ مرتبه ذکر: اَلْعَفو بگوییم.
- پس از قنوت مانند باقی نماز ها رکوع و سجود و تشهد و سلام خوانده و از درگاه خداوند طلب آمرزش گناهانمان کنیم.
ساده ترین حالت خواندن نماز شب
با توجه به محدودیت زمان و یا کمبود حوصله و یا به هر دلیل دیگر شاید نتوان نماز شب را در کامل ترین حالت خود خواند، اما آیا میتوان نماز شب را خلاصه تر خواند؟
بله . میتوان نماز شب را به ۳ نماز خلاصه کرد و ۱ نماز دو رکعتی به نیت نماز شب، یک نماز ۲ رکعتی به نیت نماز شفع و یک نماز ۱ رکعتی به نیت نماز وتر خواند.
در صورت لزوم به خلاصه و ساده تر کردن میتوان مستحبات گفته شده در قنوت نماز وتر را تاجایی که توان و حوصله اجازه میدهد خواند.
حتی اگر خواب آلودگی به شما اجازه سرپا ایستادن در نماز شب را نمیدهد. میتوانید در حالت نشسته با پروردگار خویش به عبادت مشغول شوید.
بهترین زمان برای خواندن نماز شب (زمان نماز شب)
نافله شب را چه زمانی باید بخوانیم؟ بر اساس روایات و آیات، میتوان نماز شب را از زمان آغاز نیمه شب شرعی تا قبل از اذان صبح خواند. خواندن نماز شب در فاصله نیمه شب شرعی تا اذان صبح ثواب بسیاری دارد، اما براساس گفته ائمه اطهار (ع)، هرقدر نماز شب را نزدیک به نماز صبح بخوانید بهتر است. اما اگر بدلیل خستگی یا دیر خوابیدن و …. فکر میکنید که نمیتوانید در نزدیکی نماز صبح از خواب بیدار شوید . بعد از نیمه شب شرعی و قبل از خواب، نماز شبتان را بخوانید.
آثار نماز شب
تاکنون بر اهمیت نمازشب و همچنین تاکید خداوند متعال، ائمه اطهار و عارفان بر خواندن نماز شب واقف شدیم. بدون شب خالق هستی در این مستحب آثار و برکاتی بیشمار قرار نهاده که هم دنیا و هم آخرت را شامل میشود. که در ذیل به چند مورد از آثار نماز شب اشاره میکنیم که از احادیث، آیات و روایات استخراج شده اند.
- نابود کننده و کفاره گناهان روز است.
- افتخار مومن در دنیا و آخرت میباشد.
- نماز شب ثواب بیشماری دارد در حدی که حتی در قرآن نیز به ثواب کامل آن اشاره نشده است.
- باعث نورانی شدن چهره و زیبایی آن میشود.
- سبب نور در قیامت است.
- سبب بازداری فرد از انجام گناهان میگردد.
- باعث سلامتی بدن میشود.
- اسباب خشنودی خداوند است.
- افزایش دهنده روزی و تضمین کننده روزی است.
- بهترین ابزار رفع مشکلات زندگى میباشد.
- باعث نجات فرد از وحشت قبر است.
- طولانی شدن عمر را به همراه دارد.
- جایگاهی مخصوص در بهشت برای نماز شب خوانان مهیا گردیده است.
- موثر در رفع افسردگی و افزایش شادی است.
- خداوند به فرد نمازشب خوان افتخار میکند.
- باعث نورانی شدن قبر میشود.
- موجب شادمانی در دنیا میشود.
- نماز شب سبب نزول رحمت الهی میشود.
- رایحه ای معنوی در فرد بوجود میآورد که مردم از معاشرت با او خوشنود میشوند.
- باعث رفع فقر و نداری میشود.
- حسن خلق در فرد را بیشتر میکند.
- باعث ادای دین و قرض نماز شب خوان میگردد.
- سبب دوستی ملائکه و انبیا با فرد میشود.
- باعث افزایش ایمان میگردد.
- دعاها با نماز شب راحتتر مقبول درگاه حق تعالی میگردند.
- دعای طولانی تر نماز وتر توقف کوتاه در در قیامت را به همراه دارد.
- فرد نماز شب خوان راحتتر و جان به ملک الموت میدهد.
- نماز شب سایه و تاجی بالای سر انسان در قیامت خواهد بود.
- باعث سنگینی میزان اعمال انسان در قیامت خواهد شد.
چه کنیم تا بتوانیم برای نماز شب از خواب برخیزیم؟
همانطور که در پاراگراف قبل، عوامل بازدارنده نافله شب را به دو بخش جسمی و روحی تقسیم کردیم برای از بین بردن این عوامل نیز باید موارد هر دو دسته را رعایت کنیم.
- عوامل جسمی: خوردن شام در اول وقت، کم خوری در شب، توجه به خوردن غذای مناسب و سبک در شب و همچنین زود خوابیدن از جمله عواملی است که علاوه بر کمک به حفظ سلامتی بدن، باعث میشود تا خوابی سبک داشته و راحتتر از خواب برای ادای نماز شب برخیزیم.
استفاده از خوردنی های با طبع سرد و سست کننده نیز میتواند بر سنگینی خواب بیافزاید. سعی کنید هنگام شب از دوغ، ماست، کشک و … استفاده نکنید و یا در صورت استفاده، همراه آن از مصلح هایی مانند خرما، موییز، کشمش و … استفاده کنید.
- عوامل روحی: گناهان روز میتوانند نفس پاک و الهی را در بند خود گرفتار کرده و بهترین زمان خلوت با معبود را به غفلت و خواب تبدیل کنند. باید توجه داشته باشیم که در طول روز تا جای ممکن کمتر گناه کنیم و شب هنگام قبل از خواب به اعمال روزانه خود دقت کرده و طلب استغفار کنیم.
قضای نماز شب
وجود دغدغه های روزمره به نحوی شده که بیدار شدن قبل از اذان صبح معمولا دشوار میباشد و به راحتی زمان قدیم نیست. حال اگر نتوانستیم در زمان مقرر نمازشب بخوانیم آیا خواندن قضای نماز شب تاثیری خواهد داشت؟
جالب است بدانید قضا کردن نماز شب نیز راهکاری برای بهره مندی از توفیقات آفریننده هستی است. در روایت نیز نقل میکنند: شخصی به امام صادق (ع) عرض کرد: فدایت شوم بسیار اتفاق میافتد که یک ماه و دو ماه و سه ماه نماز شبم فوت میشود و من قضایش را در روز میخوانم، آیا این کار جایز میباشد؟ امام صادق(ع)فرمود: به خداوند قسم این کار مایه روشنی چشم تو است و این جمله را سه بار تکرار نمود.
سوالات متداول
در ادامه به برخی از سوالات پر تکرار شما عزیزان پاسخ می دهیم:
آیا نماز شب را باید هر شب خواند؟
از سوالات متداول در باب نماز شب، اینست که آیا باید هر شب آن را خواند یا خیر؟ وجود قید باید در متن سوال غلط بوده و ذات این امر مستحب میباشد و بر هیچکس جز پیامبر و ائمه اطهار واجب نیست. اما هرچقدر انسان بتواند بیشتر و بیشتر بر نماز شب مداومت ورزد و به درگاه آفریدگار هستی راز و نیاز کند، قطعا تاثیر و برکات را بیشتری هم در دنیا و هم در آخرت نصیب خود خواهد کرد.
نماز شب چند رکعت و چطور خوانده می شود؟
ازدیگر سوالات متداول نیز پرسش درباره تعداد رکعات نماز شب است. اگر بخواهیم نماز شب را کامل بخوانیم از ۱۱ رکعت ( ۴ نماز دو رکعتی+ ۱ نماز دو رکعتی + ۱ نماز یک رکعتی) تشکیل میشود.
ایا میشود نماز شب را بعد از نماز عشا خواند؟
بله، شما میتوانید نماز شب (که بخش مهمی از آن نماز وتر است) را بعد از نماز عشا بخوانید، بهخصوص اگر نگرانی از بیدار شدن در نیمهشب دارید. برخی مراجع خواندن نماز شب را «به نیت ادا» (به جای آوردن) قبل از خواب و حتی بعد از نماز عشا، به شرط عدم اطمینان به بیدار شدن در نیمهشب مجاز دانستهاند.
