محافظت از لوازم خانگی در برابر نوسانات برق | راهنمای کامل

در این مطلب از تلنگر قصد داریم به راهکارهای محافظت از لوازم خانگی در برابر نوسانات برق بپردازیم. حتماً برایتان پیش آمده که بعد از یک نوسان ناگهانی برق، یکی از لوازم برقی خانه‌تان دیگر مثل قبل کار نکند یا حتی کاملاً از کار بیفتد. نوسانات برق، این تغییرات غیرمنتظره در ولتاژ، دشمن خاموش و پنهانی وسایل برقی ما هستند؛ از یخچال و ماشین لباس‌شویی گرفته تا تلویزیون و لپ‌تاپ. شاید در نگاه اول بی‌اهمیت به نظر برسند، اما همین نوسانات می‌توانند خسارات میلیونی به بار بیاورند.

عوارض نوسانات برق بر لوازم خانگی

نوسانات برق می‌تواند اثرات مخربی بر لوازم خانگی داشته باشد. برخی از این اثرات عبارتند از:

– اختلال در عملکرد لوازم خانگی: نوسانات برق باعث عملکرد نادرست یا ناپایدار لوازم خانگی می‌شود. برای مثال، تلویزیون ممکن است تصویر یا صدا را از دست بدهد، یخچال ممکن است دمای مناسب را حفظ نکند، ماشین ظرفشویی بوش ممکن است برنامه شستشو را تغییر دهد یا متوقف شود و غیره.

– کاهش عمر لوازم خانگی: نوسانات برق باعث ساییده شدن یا خرابی قطعات الکترونیکی یا الکتریکی لوازم خانگی شوند. برای مثال، مقاومت‌ها، خازن‌ها، ترانزیستورها، دیودها، رله‌ها، موتورها و غیره ممکن است دچار اتلاف حرارتی، اشتعال، اتصال کوتاه یا از کار افتادن شوند.

– خرابی لوازم خانگی: نوسانات برق می‌تواند باعث شود لوازم خانگی به طور کامل از کار بیفتند و قابل تعمیر نباشند. برای مثال، تلویزیون ممکن است دچار آسیب جدی در برد الکترونیکی شود، یخچال ممکن است دچار نشت گاز شود، ماشین لباسشویی ممکن است دچار آب شدن یا ترکیدگی شود و غیره.

– آتش سوزی: نوسانات برق می‌تواند باعث شود لوازم خانگی دچار اشتعال یا انفجار شوند و آتش سوزی ایجاد کنند. برای مثال، تلویزیون ممکن است دچار شعله ور شدن در داخل یا خارج شود، یخچال ممکن است دچار انفجار گاز شود، ماشین لباسشویی ممکن است دچار اشتعال در سیم کشی یا لوله ها شود و غیره.

علائم وجود نوسان برق چیست؟

بعضی از علائم وجود نوسان برق می‌توانند به شرح زیر باشند:

• چشمک زدن یا خاموش و روشن شدن نورهای الکتریکی
• صدای بوق یا زنگ دستگاه‌های الکتریکی
• کاهش یا افزایش سرعت موتورهای الکتریکی
• خاموش شدن یا ریست شدن دستگاه‌های الکترونیکی
• گرم شدن یا آتش گرفتن سیم‌ها یا پریزهای برق
• از دست دادن اطلاعات یا خراب شدن فایل‌ها در کامپیوتر یا حافظه‌های دیجیتال

روش های محافظت از لوازم خانگی در برابر نوسان و قطعی برق

نوسان و قطعی برق می‌تواند برای لوازم خانگی شما خطرناک باشد و باعث خرابی یا آسیب آنها شود. برای محافظت از لوازم خانگی در برابر نوسان و قطعی برق، می‌توانید از نکات زیر پیروی کنید:

– از استفاده از لوازم خانگی در زمان رعد و برق خودداری کنید. اگر ممکن است، لوازم خانگی را از پریز برق جدا کنید تا از احتمال صاعقه زدن آنها جلوگیری کنید.

– از استفاده از لوازم خانگی که بار زیادی روی شبکه برق ایجاد می‌کنند، مانند اتو، ماکروفر، سشوار و غیره، در زمانی که بار برق بالا است، خودداری کنید. این کار می‌تواند از افت و خیز ولتاژ و جریان برق جلوگیری کند.

– از دستگاه‌های محافظ برق مانند فیوز، کلید حفاظتی، کلید اتوماتیک، رگولاتور ولتاژ و منبع تغذیه بدون وقفه (UPS) برای محافظت از لوازم خانگی استفاده کنید. این دستگاه‌ها می‌توانند از ورود ولتاژ یا جریان بیش از حد یا کمتر از حد به لوازم خانگی جلوگیری کنند و در صورت قطع برق، برق مورد نیاز را تامین کنند.

– از نصب یک سیستم انرژی خورشیدی یا بادی برای تولید برق مستقل و پایدار برای لوازم خانگی خود فکر کنید. این سیستم‌ها می‌توانند شما را از وابستگی به شبکه برق عمومی رها کنند و از اثرات نوسان و قطعی برق بر لوازم خانگی شما کاسته کنند.

– از نگهداری لوازم خانگی در محیط‌های خشک، خنک و تهویه شده اطمینان حاصل کنید. این کار می‌تواند از خرابی لوازم خانگی به دلیل گرم شدن، تر شدن یا گرد و غبار جلوگیری کند.

– از تعمیر و نگهداری منظم لوازم خانگی خود اهمیت بدهید. اگر لوازم خانگی شما نشانه‌هایی از خرابی یا عملکرد نادرست دارند، آنها را به یک تعمیرکار متخصص ببرید یا با گارانتی تعویض کنید. این کار می‌تواند از بدتر شدن مشکلات و ایجاد خطرات بیشتر جلوگیری کند.

– از آموزش خود و خانواده خود در مورد روش‌های ایمنی در برابر نوسان و قطعی برق مطمئن شوید. اگر در مواقع اضطراری با نوسان یا قطعی برق مواجه شدید، بدانید که چه کارهایی باید انجام دهید و چه کارهایی را باید اجتناب کنید. برای مثال، از نزدیک شدن به سیم‌های برق شکسته یا آتش گرفته، از استفاده از شمع یا چراغ روغنی برای روشنایی، از باز کردن یخچال فریزر بوش بیش از حد و غیره خودداری کنید.

چگونه از لوازم خانگی خود در برابر نوسانات برق محافظت کنیم؟

برای محافظت از لوازم خانگی در برابر نوسانات برق، لازم است از روش‌های مناسبی استفاده کرد. این روش‌ها را می‌توان به دو دسته تقسیم کرد: روش‌های پیشگیرانه و روش‌های درمانی. روش‌های پیشگیرانه به معنای جلوگیری از ورود نوسانات برق به لوازم خانگی است. روش‌های درمانی به معنای رفع اثرات نوسانات برق بعد از ورود آن به لوازم خانگی است. در ادامه، به بررسی این دو دسته روش می‌پردازیم.

فیوز

فیوز یک قطعه الکتریکی است که در مسیر برق قرار می‌گیرد و در صورت افزایش جریان برق بیش از حد مجاز، دچار اتصال کوتاه می‌شود و برق را قطع می‌کند. فیوز معمولا از سیم یا فلزی نازک ساخته شده است که در داخل یک لوله شیشه‌ای یا سرامیکی قرار دارد. فیوز یک بار مصرف است و بعد از اتصال کوتاه، باید تعویض شود. فیوز می‌تواند از لوازم خانگی در برابر افزایش جریان برق ناشی از سرژ یا اتصال کوتاه محافظت کند. برای انتخاب فیوز مناسب، باید به مقدار جریان مجاز و نوع فیوز توجه کرد. مقدار جریان مجاز باید کمی بیشتر از جریان مصرفی لوازم خانگی باشد.

کلید حرارتی

برای انتخاب کلید حرارتی مناسب، باید به مقدار دمای مجاز و نوع کلید حرارتی توجه کرد. مقدار دمای مجاز باید کمی کمتر از دمای حداکثری قطعات لوازم خانگی باشد. نوع کلید حرارتی می‌تواند کلید حرارتی خود بازگشتی (self-resetting thermal switch) یا کلید حرارتی دستی بازگشتی (manual-resetting thermal switch) باشد. کلید حرارتی خود بازگشتی در صورت رسیدن به دمای مجاز، برق را قطع می‌کند و در صورت کاهش دما به حالت اولیه برمی‌گردد. کلید حرارتی دستی بازگشتی در صورت رسیدن به دمای مجاز، برق را قطع می‌کند و برای بازگشت به حالت اولیه، نیاز به فشار دادن یک دکمه دارد.

بریکر

بریکر معمولا از یک سوئیچ، یک سیم پیچ، یک قطب مغناطیسی و یک قطب حرارتی تشکیل شده است. سوئیچ می‌تواند به صورت دستی یا خودکار کنترل شود. سیم پیچ با عبور جریان برق، یک میدان مغناطیسی ایجاد می‌کند که باعث جذب قطب مغناطیسی می‌شود. قطب مغناطیسی با جذب شدن، سوئیچ را قطع می‌کند. قطب حرارتی با افزایش حرارت، یک قطعه فلزی را خم می‌کند که باعث قطع سوئیچ می‌شود. نوع بریکر می‌تواند بریکر مغناطیسی (magnetic breaker) یا بریکر حرارتی (thermal breaker) باشد. بریکر مغناطیسی فقط به جریان برق حساس است و در مقابل سرژ و اتصال کوتاه عمل می‌کند.

به عنوان یک مثال، اگر شما یک ماشین لباسشویی بوش دارید، می‌توانید از یک بریکر تک قطبی با ظرفیت 10 آمپر و یک یو پی اس الکترونیکی با زمان بک آپ 15 دقیقه برای محافظت از آن استفاده کنید. این دو دستگاه می‌توانند از ماشین لباسشویی شما در برابر افزایش جریان یا ولتاژ یا قطع برق محافظت کنند و از خرابی یا اختلال در عملکرد آن جلوگیری کنند. برای خرید و نصب این دستگاه‌ها، می‌توانید به لوازم خانگی بوش مراجعه کنید.

استابیلایزر

استابیلایزر می‌تواند از لوازم خانگی در برابر افت یا افزایش ولتاژ ناشی از براون آوت، سرژ، خرابی شبکه یا تغییرات در تقاضای برق محافظت کند. برای انتخاب استابیلایزر مناسب، باید به مقدار ولتاژ ورودی، مقدار ولتاژ خروجی، ظرفیت بار و نوع استابیلایزر توجه کرد. مقدار ولتاژ ورودی باید با محدوده ولتاژ شبکه مطابقت داشته باشد. مقدار ولتاژ خروجی باید با مقدار ولتاژ مورد نیاز لوازم خانگی مطابقت داشته باشد. ظرفیت بار باید بیشتر از جریان مصرفی لوازم خانگی باشد.

یو پی اس

یو پی اس معمولا از یک باتری، یک شارژر، یک حسگر ولتاژ و یک مبدل ولتاژ تشکیل شده است. باتری یک منبع انرژی شیمیایی است که با تبدیل انرژی شیمیایی به انرژی الکتریکی، جریان برق را تولید می‌کند. شارژر یک قطعه الکترونیکی است که با تبدیل ولتاژ شبکه به ولتاژ مناسب باتری، باتری را شارژ می‌کند. حسگر ولتاژ مقدار ولتاژ شبکه را اندازه گیری می‌کند و به مبدل ولتاژ اطلاع می‌دهد. مبدل ولتاژ یک قطعه الکترونیکی است که با تبدیل ولتاژ باتری به ولتاژ مورد نیاز لوازم خانگی، برق را تامین می‌کند.

کدام دستگاه‌های برقی بیشتر در معرض خطر نوسانات برق قرار دارند؟

اهمیت حفاظت از یخچال فریزر:

یخچال‌فریزرها به‌دلیل اتصال دائم به برق و حساسیت موتور، نیازمند محافظ برق مخصوص برای جلوگیری از آسیب ناشی از نوسانات و حفظ کیفیت مواد غذایی هستند.

اهمیت حفاظت از ماشین لباسشویی:

ماشین لباسشویی و ظرفشویی در صورت قطع یا نوسان ناگهانی برق ممکن است دچار آسیب جدی شوند. استفاده از محافظ برق مناسب، راهی مؤثر برای جلوگیری از این آسیب‌ها، افزایش عمر دستگاه و کاهش هزینه‌های تعمیر است.

اهمیت حفاظت از تلویزیون:

تلویزیون‌ها به دلیل حساسیت بالا، در برابر نوسانات برق آسیب‌پذیرند و استفاده از محافظ برق مخصوص آن‌ها ضروری است. همچنین در شرایط جوی نامناسب، قطع اتصال از برق می‌تواند از آسیب بیشتر جلوگیری کرده و عمر دستگاه را افزایش دهد.

اهمیت حفاظت از چای‌ساز:

چای‌سازهای برقی به‌دلیل اتصال دائم به برق، در معرض نوسانات ولتاژ قرار دارند که می‌تواند به برد و المنت آن‌ها آسیب بزند. استفاده از محافظ برق با کیفیت، راهی ساده و مؤثر برای افزایش عمر دستگاه و جلوگیری از هزینه‌های تعمیر است.

سوالات متداول

در ادامه به برخی از سوالات پر تکرار شما عزیزان پاسخ می دهیم:

چرا نوسانات برق به لوازم خانگی آسیب می‌رساند؟