جامعه جهانی پس از جنگ اخیر چه نگاهی به ایران پیدا کرد؟
معصومه بدوی مستندساز، معتقد است تحولات اخیر نگاه بخشی از افکار عمومی جهان به ایران را تغییر داده و برخی روایتهای رایج رسانههای غربی را با تردید مواجه کرده است.
به گزارش تلنگر؛ ایران کشوری است که در طول تاریخ همواره از سوی بیگانگان در امان نبوده است. به همین دلیل، بارها درگیر جنگ شده و گاهی نیز شکست خورده است. اما شکست ایران هیچگاه به تسلیم منجر نشده است. با این حال، در برخی عرصهها از جمله جنگ نرم و رسانه، قافیه را به دشمن واگذار کردهایم. دشمن با برخورداری از قدرت رسانهای گسترده تلاش کرده است چهرهای تیره از ایران به نمایش بگذارد. البته فعالیت رسانهها و مستندسازان روشنگر موجب شده این هدف به طور کامل محقق نشود.
در همین رابطه محمد حسین واحدی با معصومه بدوی، مستندساز، گفتوگویی ترتیب داده که نظر شما خوانندگان گرامی میرسانیم.
سؤال: جامعه جهانی پس از وقایع اخیر چه نگاهی به ایران پیدا کرد؟ آیا صرفاً ایران را کشوری منزوی مطابق تصور غربیها میدانند یا کشوری که به تواناییهای بومی خود متکی است؟
معصومه بدوی: موضع جامعه جهانی نسبت به ایران به چند دلیل تغییر کرده است. اول اینکه جامعه جهانی، مخصوصاً کشورهای غربی، نسبت به ایران هیچگونه شناختی نداشتند. آنها فکر میکردند ایران یک کشور خاورمیانهای است که آمریکا به خاطر انرژی هستهای، تصور میکند دارای سلاح هستهای است و وظیفه دارد این سلاح را از ایران بگیرد. بعد از جنگ اخیر، نگاه مردم دنیا نسبت به ایران تغییر پیدا کرد.
وی افزود: به این دلیل که اولاً فهمیدند در واقع مسئله اصلی آمریکا سلاح هستهای نبوده است. اصلاً سلاح هستهای در کار نبوده و ویدئوهای مختلفی در دنیای غرب منتشر شد درباره اینکه آمریکا به هر کشوری حمله میکند تا به گفته خودش آزادی را برای آن کشور به ارمغان بیاورد، اما در نهایت با نفت آن کشور مواجه میشود. افکار عمومی دنیا نیز تا حدی نسبت به این مسئله حساس شد که ایران یک کشور نفتی است. آمریکا نیز همانطور که به ونزوئلا حمله کرد و نوعی کودتا در آن کشور شکل گرفت، نفت ونزوئلا را در اختیار گرفت.
وی ادامه داد: این همان الگوی تکراری بود که آمریکا میخواست در ایران هم اجرا کند. این مسئله هیچ ربطی به آزادیهای مدنی یا سلاحهای هستهای در ایران نداشت. بعد از اتفاقاتی که در ۱۸ و ۱۹ دیماه رخ داد و زمینه حمله به ایران فراهم شد، این موضوع بیشتر مورد توجه قرار گرفت.
وی خاطرنشان کرد: مردم دنیا یکسری ذهنیتها نسبت به مردم و حکومت ایران داشتند. در غرب، بحث آزادی زنان را در کنار موضوع سلاح اتمی علیه ایران مطرح میکردند. در گزارشهای میدانی که ما تهیه کردیم، یکی از مسائلی که زنان در آن سوی دنیا به آن توجه میکردند این بود که برایشان جالب بود طیفهای بیحجاب هم اجازه حضور در تجمعات را دارند.
وی اضافه کرد: ویدئوهای بسیاری در فضای مجازی منتشر شد که نشان میداد زنان نه برقع میپوشند و نه برای حجاب یا چادر کشته میشوند. این ذهنیتی بود که از سال ۱۴۰۱ در فضای عمومی دنیا شکل گرفته بود؛ اینکه زنان در ایران آزادی پوشش ندارند. در تجمعات میدانی که حضور پیدا میکردیم و گزارشهایی که از اقشار مختلف زنان و مردان تهیه میکردیم و تصاویری که منتشر میشد، این موضوع را نشان میداد که فرضیه نفرتپراکنی علیه زنان، آنگونه که القا میشود، با واقعیت فاصله دارد.
سؤال: با توجه به گفتههای شما، تصویر منفی که غرب از ایران ساخته چقدر مؤثر بوده است؟ رسانه و روشنگری شما در برابر رسانههای پرقدرت غربی تا چه اندازه کارایی داشته است؟
معصومه بدوی: تصویری که غرب از ایران ساخته، تصویری بوده که سالها روی آن کار کرده و حتی رسانههای اصلی دنیا نیز از آن حمایت کردهاند. اما اگر بخواهید تصویری مثبت از ایران به نمایش بگذارید، آنچنان دیده نمیشود؛ در حالی که تصویر منفی بازتاب بیشتری پیدا میکند. این بازخوردی است که من از مخاطب بینالمللی گرفتهام.
وی تصریح کرد: بهخصوص آمریکاییهایی که با آنها صحبت کردهام، حتی سرفصلهای درست و حسابی درباره ایران نداشتند. برخلاف ما که در مدرسه درس جغرافیا داریم، در مدارس آمریکایی تصویر روشن و درستی از ایران به دانشآموزان ارائه نمیشود. این تصویر منفی و ناقص از کودکی در ذهن آنها باقی میماند و بعد رسانهها نیز همان مسیر را ادامه میدهند و هر آنچه مربوط به ایران است را در همان چارچوب روایت میکنند.
وی در ادامه گفت: بیشترین چیزی که درباره ایران مطرح میشود این است که ایرانیها تروریست و خطرناک هستند، ایرانیها دارای سلاح هستهای هستند و… در واقع یک ایرانهراسی و اسلامهراسی شدید نسبت به ایران به وجود آوردهاند. اما بعد از جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان، خصوصاً به خاطر شهادت رهبری که به گفته ایشان در روز نخست حمله رخ داد، و همچنین شهادت ۱۶۸ دانشآموز مینابی، این اتفاق انگار جرقهای برای افکار عمومی دنیا بود و نوعی گشایش ایجاد کرد تا مردم دنیا متوجه شوند در ایران چه خبر است.
خدا را شکر رسانههای فضای مجازی نیز در این مدت بسیار فعال شدند و تلاش کردند نشان دهند تصویری که از ایران در دنیا ساخته شده، تصویری مخدوش و نادرست است. حالا همه ما، چه تیم ما و چه تیمهای بینالمللی، به سهم خود تلاش کردیم این تصویر را اصلاح کنیم.
انتهای مطلب
