سنتکام چیست و کجاست؟ + تفاوت سنتکام و پنتاگون
سنتکام یکی از مهمترین فرماندهیهای نظامی آمریکا در خاورمیانه است؛ اما چه تفاوتی با پنتاگون دارد و چرا نام آن این روزها بیش از همیشه در اخبار شنیده میشود؟
سنتکام چیست و کجاست؟ این سوال در روزهای اخیر همزمان با افزایش تنشهای خاورمیانه و انتشار اخبار مربوط به عملیات نظامی آمریکا، بیش از گذشته در فضای مجازی جستجو میشود. بسیاری از افراد تصور میکنند سنتکام همان پنتاگون است، در حالی که این دو نهاد وظایف، ساختار و نقشهای کاملاً متفاوتی در ارتش آمریکا دارند. اگر میخواهید بدانید سنتکام دقیقاً چه مأموریتی دارد، مقر آن کجاست، چه کشورهایی را تحت پوشش قرار میدهد و مهمترین تفاوتهای آن با پنتاگون چیست، در ادامه این مطلب به همه این پرسشها به زبان ساده و دقیق پاسخ خواهیم داد.
سنتکام مخفف چیست؟
سنتکام (U.S. CENTCOM) مخفف United States Central Command و به معنای «فرماندهی مرکزی ایالات متحده آمریکا» است. این سازمان یکی از یازده فرماندهی یکپارچه رزمی نیروهای مسلح ایالات متحده به شمار میرود و مسئولیت هماهنگی عملیات نظامی و امنیتی در منطقهای حساس از جهان را بر عهده دارد.
تاریخچه و اهداف سنتکام چیست؟
سنتکام در تاریخ ۱ ژانویه ۱۹۸۳ (میلادی) تأسیس شد و مسئولیتهای پیشین «گروه ضربت مشترک استقرار سریع» را بر عهده گرفت. پیش از آن، در پی بحران گروگانگیری در ایران و حمله شوروی به افغانستان، رئیسجمهور وقت آمریکا، جیمی کارتر، این گروه را در مارس ۱۹۸۰ پایهگذاری کرده بود.
اهداف اصلی این فرماندهی به این شرح بیان شده است: «فرماندهی مرکزی ایالات متحده با همکاری شرکای ملی و بینالمللی، توسعه و همکاری بینالمللی را ارتقاء میدهد، به بحرانها پاسخ میگوید و به منظور استقرار امنیت و پایداری منطقهای با تجاوزات داخلی و فرامرزی مقابله میکند.»
سنتکام کجاست؟ سنتکام در خاورمیانه کجاست؟
حوزه تحت امر این فرماندهی، منطقه «مرکزی» جهان را در بر میگیرد که میان قلمروی فرماندهیهای آفریقا، اروپا و هند-آرام قرار دارد. کشورهای تحت پوشش و مسئولیت سنتکام عبارتند از:
آسیا و خاورمیانه: افغانستان، بحرین، ایران، عراق، اردن، کویت، لبنان، عمان، پاکستان، قطر، عربستان سعودی، سوریه، امارات متحده عربی، یمن
آسیای مرکزی: قزاقستان، قرقیزستان، تاجیکستان، ترکمنستان، ازبکستان
آفریقا: مصر، جیبوتی، اتیوپی، اریتره، کنیا، سیشل، سومالی، سودان
همچنین در آخرین روزهای ریاستجمهوری دونالد ترامپ، اسرائیل نیز به حوزه فعالیت سنتکام افزوده شد.
ستاد فرماندهی و پایگاهها
-
ستاد اصلی: در پایگاه نیروی هوایی مکدیل در ایالت فلوریدا، آمریکا قرار دارد.
-
شعار: «تعالی پایدار»
-
پایگاههای کلیدی در خاورمیانه: سنتکام از پایگاههای مهمی در قطر، بحرین و کویت بهره میبرد.
-
ناوگان دریایی:پایگاه دریایی این فرماندهی در خاورمیانه، شامل ناوگان پنجم آمریکا در بحرین میشود.
نبردها و عملیاتها
سنتکام در بسیاری از عملیاتهای نظامی بزرگ آمریکا نقش داشته است که از جمله میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
-
جنگ خلیج فارس (عملیات طوفان صحرا در ۱۹۹۱)
-
جنگ عراق (۲۰۰۳ تا ۲۰۱۱)
-
جنگ در افغانستان (۲۰۲۱–۲۰۰۱) و عملیات «نگهبان آزادی»
-
عملیات عزم راسخ در عراق و سوریه (از ۲۰۱۴)
-
جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران
-
جنگ دوازده روزه
نخستین درگیری نظامی این فرماندهی به عملیات مینگذاری ایران در خلیج فارس و واکنش آمریکا بازمیگردد. همچنین در جریان جنگ ایران و عراق، ناو یواساس استارک که زیر نظر سنتکام عملیات میکرد، مورد اصابت موشک عراقی قرار گرفت.
فرمانده سنتکام کیست؟
فرمانده فعلی
دریابد چارلز برادفورد «برد» کوپر دوم (Brad Cooper)، از ۲۵ اوت ۲۰۲۵ (میلادی) به عنوان فرمانده سنتکام فعالیت میکند.
سوابق نظامی برد کوپر:
-
شروع فعالیت نظامی از سال ۱۹۸۹
-
۲۰۰۷ تا ۲۰۰۸: فرمانده ناوشکن یواساس راسل
-
۲۰۱۳ تا ۲۰۱۵: فرمانده رزمناو یواساس گتیسبورگ
-
۲۰۱۶ تا ۲۰۱۸: فرمانده نیروهای دریایی در کره
-
۲۰۱۸ تا ۲۰۱۹: فرمانده گروه ضربت ۷ اعزامی
-
۲۰۱۹ تا ۲۰۲۰: رئیس امور قانونگذاری نیروی دریایی
-
۲۰۲۰ تا ۲۰۲۱: فرمانده نیروی دریایی سطحی اقیانوس اطلس
-
۲۰۲۱ تا ۲۰۲۴: فرماندهی مرکزی نیروی دریایی آمریکا و همزمان فرمانده ناوگان پنجم
-
۲۰۲۴ تا ۲۰۲۵: جانشین فرماندهی سنتکام
سایر فرماندهان ارشد
-
معاون فرمانده: سپهبد پاتریک فرانک (Patrick Frank) (منبع دیگر از «گریگوری ام. گیوت» به عنوان معاون نام برده است)
-
رهبر ارشد ثبتنام: رئیس ناوگان دریک ای والترز (Derrick E. Walters)
فهرست فرماندهان پیشین سنتکام
| فرمانده | دوره فرماندهی |
|---|---|
| ژنرال رابرت کینگستون (Robert Kingston) | ۱۹۸۳ تا ۱۹۸۵ |
| ژنرال جورج بی. کریست (George B. Crist) | ۱۹۸۵ تا ۱۹۸۸ |
| ژنرال نورمن شوارتسکف جونیور (Norman Schwarzkopf Jr.) | ۱۹۸۸ تا ۱۹۹۱ |
| ژنرال جوزف پی. هوار (Joseph P. Hoar) | ۱۹۹۱ تا ۱۹۹۴ |
| ژنرال ج. اچ. بینفورد پیی سوم (J. H. Binford Peay III) | ۱۹۹۴ تا ۱۹۹۷ |
| ژنرال آنتونی زینی (Anthony Zinni) | ۱۹۹۷ تا ۲۰۰۰ |
| ژنرال تامی فرانکز (Tommy Franks) | ۲۰۰۰ تا ۲۰۰۳ |
| ژنرال جان ابی زید (John Abizaid) | ۲۰۰۳ تا ۲۰۰۷ |
| آدمیرال ویلیام جی. فالون (William J. Fallon) | ۲۰۰۷ تا ۲۰۰۸ |
| سپهبد مارتین دمپسی (Martin Dempsey) – سرپرست | ۲۰۰۸ |
| ژنرال دیوید پترائوس (David Petraeus) | ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۰ |
| سپهبد جان آر. آلن (John R. Allen) – سرپرست | ۲۰۱۰ |
| ژنرال جیمز متیس (James Mattis) | ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۳ |
| ژنرال لوید آستین (Lloyd Austin) | ۲۰۱۳ تا ۲۰۱۶ |
| ژنرال جوزف ووتل (Joseph Votel) | ۲۰۱۶ تا ۲۰۱۹ |
| ژنرال کنت اف. مککنزی جونیور (Kenneth F. McKenzie Jr.) | ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۲ |
| ژنرال مایکل اریک کوریلا (Michael Kurilla) | ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۵ |
تفاوت سنتکام و پنتاگون
برای درک بهتر ساختار نظامی آمریکا، تفاوت این دو نهاد به شرح زیر است:
-
پنتاگون: ساختمان مرکزی وزارت دفاع ایالات متحده است و مرکز تصمیمگیری، سیاستگذاری و مدیریت کل نیروهای مسلح آمریکا در سطح جهان به شمار میرود.
-
سنتکام (CENTCOM): یک فرماندهی عملیاتی است که وظیفه هدایت و هماهنگی عملیات نظامی را تنها در یک منطقه جغرافیایی مشخص (خاورمیانه، آسیای مرکزی و بخشهایی از جنوب آسیا) بر عهده دارد.
حضور سنتکام در مذاکرات ایران و آمریکا
یکی از جزییات جالب توجه در مذاکرات ایران و آمریکا در عمان، اضافه شدن فرمانده سنتکام (برد کوپر) به نمایندگان حاضر در مذاکرات نظامی و امنیتی بود که نام او را به لیست پرجستجوهای روز تبدیل کرد.
جایگاه سنتکام از نگاه ایران
در اقدامی نمادین، شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران، در تاریخ ۸ آوریل ۲۰۱۹ (۱۹ فروردین ۱۳۹۸) و در پاسخ به قرار دادن سپاه پاسداران در فهرست گروههای تروریستی آمریکا، سنتکام را جزو گروههای تروریستی از نظر ایران اعلام کرد.
انتهای مطلب / ف.ر
